Kto napisał Dzieci z Bullerbyn?

Autorką książki „Dzieci z Bullerbyn” jest szwedzka pisarka Astrid Lindgren, która napisała ją w 1947 roku. To właśnie ona powołała do życia Lisę, Lassego, Bossego i całą gromadkę z Bullerbyn, tworząc jedną z najważniejszych powieści w historii literatury dziecięcej. Jeśli chcesz lepiej poznać tę autorkę, genezę książki i ciekawostki o idyllicznym Bullerbyn, przeczytaj dalszą część artykułu.

Kto napisał „Dzieci z Bullerbyn”?

Za „Dziećmi z Bullerbyn” stoi Astrid Lindgren – autorka, której nazwisko stało się symbolem mądrej literatury dziecięcej. Urodziła się jako Astrid Anna Emilia Ericsson 14 listopada 1907 roku w miasteczku Vimmerby, w regionie Smalandia na południu Szwecji. Dorastała na wiejskiej farmie Näs, w otoczeniu pól, lasów, zwierząt i zżytej rodziny, co bardzo mocno wpłynęło na późniejsze książki.

„Dzieci z Bullerbyn” (szw. Alla vi barn i Bullerbyn) ukazały się po raz pierwszy w 1947 roku i szybko zostały przetłumaczone na ponad 70 języków. W Polsce pierwsze wydanie w przekładzie Ireny Szuch‑Wyszomirskiej pojawiło się w 1957 roku i od tamtej pory lektura nie schodzi z list szkolnych – w roku szkolnym 2024/2025 nadal znajduje się w spisie obowiązkowych książek dla klas I–III.

Astrid Lindgren miała już wtedy za sobą sukces „Pippi Pończoszanki”, ale to właśnie historia o małej wiosce i szóstce dzieci stała się jej najbardziej „rodzinną” i nostalgiczną powieścią. Autorka do końca życia (zmarła w 2002 roku) uchodziła w Szwecji za moralny autorytet – pisała, zabierała publicznie głos w sprawach dzieci i zwierząt, a jej twórczość trwale wpłynęła na pedagogikę i sposób myślenia o dzieciństwie.

Jak powstały „Dzieci z Bullerbyn”?

Impuls do napisania „Dzieci z Bullerbyn” wyrósł wprost z dzieciństwa autorki. Lindgren dorastała na wsi, gdzie dzień wyznaczały pory roku, prace polowe i zabawy na świeżym powietrzu. Wspominała później, że chciała pokazać dzieciństwo takim, jakim je pamięta: prostym, pełnym wyobraźni, pracy „na miarę dziecka” i wielkiej wolności. Stąd w książce tyle scen z lasu, stogów siana czy jeziora.

Fikcyjna wioska Bullerbyn jest osadzona w regionie Smalandia, ale ma bardzo konkretny pierwowzór. Badacze literatury wskazują na osadę Sevedstorp – niewielkie skupisko trzech domów, położone niedaleko Vimmerby. To tam mieszkali dziadkowie pisarki, a jako dorosła kobieta Lindgren przyznała, że układ trzech zagród w książce to właśnie echo Sevedstorp. Do dziś turyści jeżdżą tam, by zobaczyć „prawdziwe Bullerbyn”.

Równie ważne są autobiograficzne ślady w postaciach. Narratorka Lisa ma 7 lat, tak jak Astrid w czasach, które najchętniej wspominała. Nosi nazwisko Erikson (w szwedzkiej pisowni Ericsson) – identyczne jak rodowe nazwisko autorki sprzed zamążpójścia. Ojciec Lisy, stolarz, łączy cechy prawdziwego ojca Lindgren, Samuela Augusta Ericssona, który stał się też pierwowzorem bohatera „Emila ze Smalandii”. Z kolei żywiołowego Lassego łączy się z bratem pisarki, Gunnarem.

Trzy zagrody i rok z życia dzieci

Strukturę „Dzieci z Bullerbyn” buduje prosty, ale bardzo nośny pomysł: rok z życia dzieci w małej osadzie składającej się tylko z trzech zagród – Północnej, Środkowej i Południowej. W każdej mieszkają dzieci, które według Lisy tworzą „jedną wielką rodzinę”. Opowieść rusza w czasie ferii zimowych, przechodzi przez wiosnę, lato i jesień, by znów zamknąć się zimą i kolejnymi wakacjami.

Takie spięcie fabuły pełnym cyklem pór roku pozwala pokazać nie tylko przygody, lecz także rytm wiejskiego życia: żniwa, wykopki, przygotowania do zimy, Boże Narodzenie, Wielkanoc, noc świętojańską. Ten rytm jest dziś jednym z najbardziej atrakcyjnych elementów książki – dzieci wychowane w 2026 roku w świecie ekranów dostają obraz codzienności, w której czas mierzy się pogodą, a nie powiadomieniami.

Dlaczego właśnie taki świat dzieciństwa?

Wielu dorosłych czytelników mówi o „syndromie Bullerbyn” – tęsknocie za światem opisanym w książce. Osada jest mała, wszyscy się znają, dzieci mają ogromną swobodę, ale gdzieś w tle czują bezpieczną obecność rodziców i dziadka. W tym świecie ważne są rodzina, Przyjaźń i bliskość natury, a konflikty rozwiązuje się rozmową, śmiechem lub wspólną pracą.

Dla Lindgren taki obraz nie był tylko piękną wizją, lecz przetworzeniem własnych wspomnień. Autorka świadomie pominęła w „Dzieciach z Bullerbyn” wielkie problemy dorosłego świata, ale nie dlatego, że ich nie widziała. Chciała dzieciom dać przestrzeń, w której można poczuć się bezpiecznie – nawet jeśli realne dzieciństwa bywają dużo trudniejsze.

Gdzie leży Bullerbyn i czy istnieje naprawdę?

W książce Bullerbyn to maleńka osada „gdzieś w Smalandii”, z trzema zagrodami stojącymi obok siebie. Obok są las, łąki, jezioro, pole z rzepą, droga do sąsiedniej wsi i szkoła, do której dzieci chodzą pieszo. Ten układ przestrzeni jest bardzo precyzyjny – dzięki niemu młody czytelnik szybko orientuje się, gdzie akurat toczy się akcja.

W świecie rzeczywistym za pierwowzór Bullerbyn uchodzi Sevedstorp. Znajdują się tam trzy drewniane domy położone na wzgórzu, wokół których wciąż widać szwedzką wieś: drzewa, pastwiska, proste zabudowania gospodarcze. W latach 80. XX wieku to właśnie w Sevedstorp kręcono częściowo filmy „Dzieci z Bullerbyn” i „Dzieci z Bullerbyn: Nowe przygody” w reżyserii Lasse Hallströma. W ten sposób miejsce jeszcze mocniej połączono w wyobraźni czytelników z literacką wioską.

W książce przestrzeń ma też znaczenie wychowawcze. Dzieci spędzają długie godziny na zewnątrz – plewią rzepę, zwożą siano, jeżdżą na sankach, szukają skarbu na wyspie na jeziorze, zakładają „wiśniową spółdzielnię”. Przebywanie w naturze uczy ich uważności i odpowiedzialności (choć przygoda z przeręblem pokazuje, że ryzyko i lekkomyślność też są częścią dorastania).

Jak wygląda rok w Bullerbyn?

Rok w Bullerbyn można pokrótce pokazać w formie prostego zestawienia:

Kto jest kim w „Dzieciach z Bullerbyn”?

Jeśli ktoś pyta „kto napisał ‘Dzieci z Bullerbyn’?”, zaraz potem zwykle dodaje: „a kto tam właściwie występuje?”. To właśnie bohaterowie sprawiają, że książka tak mocno zapada w pamięć. Centrum opowieści tworzy szóstka dzieci mieszkających w trzech zagrodach.

Lisa – narratorka i nasze „okno” na Bullerbyn

Najważniejszą postacią jest Lisa – siedmioletnia dziewczynka z Zagrody Środkowej. To ona opowiada o wszystkim w pierwszej osobie, dzięki czemu czytelnik patrzy na Bullerbyn oczami dziecka. Lisa jest wrażliwa, spostrzegawcza, ma silne poczucie sprawiedliwości i ogromną wyobraźnię. Kocha swoje lalki i zwierzęta (baranka Pontusa, kotka Mruczka), a jednocześnie bawi się z chłopcami w szukanie skarbów czy budowanie szałasów.

Jako narratorka często wspomina o braciach – dziewięcioletnim Lassem i ośmioletnim Bosse. Ten pierwszy jest liderem grupy, pełnym szalonych pomysłów, czasem trochę zbyt odważnym. Drugi częściej wpada w tarapaty, ale ma dobre serce i potrafi wykazać się przytomnością, jak przy wyciąganiu brata z przerębla.

Dzieci z trzech zagród

Obok rodzeństwa Eriksonów ważne miejsce zajmują Britta i Anna z Zagrody Północnej oraz Olle z Zagrody Południowej. Britta jest spokojniejsza, opiekuńcza, Anna – młodsza i łagodna. Olle jako jedynak bywa bardziej niezależny, ale w grupie znajduje swoje miejsce. Jego największym marzeniem jest zwierzak – spełnia się ono, gdy dostaje psa o imieniu Svippa, który od razu staje się częścią dziecięcej paczki.

Relacje między szóstką bohaterów dobrze pokazuje prosty układ: dziewczynki i chłopcy często tworzą „obozy”, rywalizują (choćby o tajne kryjówki w sianie i poziomkowe miejsca), ale w momentach trudnych są po jednej stronie. Dzięki temu Przyjaźń nie jest tu pustym hasłem, tylko sumą wielu drobnych sytuacji – wspólnego gniewu, solidarności, pomocy, śmiechu i godzenia się.

Dlaczego dzieci z Bullerbyn wciąż są bliskie czytelnikom w 2026 roku?

Choć akcja powieści dzieje się w realiach szwedzkiej wsi pierwszej połowy XX wieku, problemy i emocje dzieci pozostają zaskakująco współczesne. Bohaterowie uczą się odpowiedzialności, radzenia sobie z lękiem (przed burzą, śnieżycą, bykiem), zazdrością o prezenty, a także doświadczeniem porażki. Wciąż muszą dzielić się uwagą dorosłych, czasem czuć się niesprawiedliwie potraktowani, innym razem przyznać rację komuś innemu.

Dla młodego czytelnika w 2026 roku „Dzieci z Bullerbyn” bywają pierwszym kontaktem z literaturą, w której dziecko jest naprawdę traktowane poważnie – jego głos (głos Lisy) jest centrum opowieści, a dorośli pojawiają się tylko tyle, ile potrzeba. To właśnie było największą siłą Astrid Lindgren jako autorki: ufała dzieciom i ich perspektywie bardziej niż wielu dorosłych pisarzy jej epoki.

Jakie miejsce „Dzieci z Bullerbyn” zajmują w twórczości Astrid Lindgren?

Choć pytanie „kto napisał ‘Dzieci z Bullerbyn’?” ma prostą odpowiedź, dalsza część brzmi: „i co jeszcze ta osoba stworzyła?”. W dorobku Astrid Lindgren znajdziemy ponad sto tytułów – od „Pippi Pończoszanki”, przez „Emila ze Smalandii”, „Ronję, córkę zbójnika” po „Braci Lwie Serce”. W każdej z tych książek pojawia się kilka wspólnych motywów: siła dzieciństwa, odwaga, wolność, przyjaźń, szacunek dla natury.

„Dzieci z Bullerbyn” wyróżniają się na tym tle spokojem i realizmem. Nie ma tu magii ani fantastycznych krain – jest zwykła wieś, zwykła rodzina, zwykłe obowiązki, a jednak czytelnicy od dziesięcioleci mówią o „magii Bullerbyn”. Chodzi o sposób, w jaki Astrid Lindgren z najprostszych sytuacji – pieczenia pierników, jazdy saniami do cioci, spania w stogu siana – potrafiła wydobyć radość, humor i czułość.

„Dzieci z Bullerbyn” pokazują, że pełne przygód dzieciństwo można przeżyć bez drogich zabawek, za to z wyobraźnią, grupą przyjaciół i kawałkiem pola czy lasu za domem.

To właśnie taka perspektywa sprawiła, że książka stała się wspólnym punktem odniesienia dla wielu pokoleń w różnych krajach. W Polsce często bywa pierwszą „grubszą” lekturą, którą dziecko czyta samodzielnie, a dorośli po latach wracają do niej, żeby sprawdzić, czy Bullerbyn naprawdę było tak beztroskie, jak je zapamiętali.